สารสนเทศจังหวัดชายแดนใต้เพื่อประชาชน

ศูนย์การแพทย์ทหารบกจังหวัดชายแดนใต้

12 มิ.ย. 2562

อโรคยา ปรมาลาภา การไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ สะท้อนถึงความเป็นจริงในชีวิตมนุษย์ ซึ่งการเป็นโรคย่อมสร้างความทุกข์ให้ผู้ที่เจ็บป่วย และผู้ที่ต้องดูแล ซึ่งนโยบายสาธารณสุขในปัจจุบันได้มุ่งเน้นการเสริมสร้างสุขภาพอนามัยของประชาชน ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้น เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงนอกจากการดูแลความปลออดภัยในชีวิต และทรัพย์สินแล้ว ยังทำหน้าที่เป็นกำลังเสริมสนับสนุนงานด้านสาธารณสุขในการดูแลคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ ศูนย์การแพทย์ทหารบกจังหวัดชายแดนภาคใต้ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน ภาค 4 ส่วนหน้า เป็นหน่วยงานที่นอกจากมีหน้าที่ในการดูแลรักษา และดูแลสุขภาพให้กับกำลังพลในกองทัพ ยังลงพื้นที่ให้บริการประชาชน ในรูปแบบของหมอเดินเท้า และหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ร่วมกับชุมชน และหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ จากการลงพื้นที่ได้พบว่า ในทุกชุมชนจะมี ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว ผู้ป่วยติดเตียง และผู้ป่วยเรื้อรังไม่ได้รับโอกาสในการรักษาพยาบาล โดยเฉพาะพื้นที่ที่ห่างไกล ทำให้เกิดแนวคิดในการสร้างรถศัลยกรรมเคลื่อนที่ขึ้นมา

นวัตกรรมทางการแพทย์เพื่อชุมชนห่างไกล
      ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ประชาชนจะอาศัยอยู่รวมกันหนาแน่นเป็นบางพื้นที่ ซึ่งระยะห่างระหว่างแต่ละหมู่บ้านแต่ละตำบลนั้น มีเส้นทางทั้งเป็นภูเขา และแหล่งชุมชน ซึ่งรถศัลยกรรมเคลื่อนที่ทั่วไปมักเป็นตู้ขนาดใหญ่ซึ่งเป็นอุปสรรคในการเดินทางเข้าถึงพื้นที่ ดังนั้น พันเอกพิเศษ นายแพทย์ โชคชัย ขวัญพิชิต ผู้อำนวยการศูนย์แพทย์ทหารบกจังหวัดชายแดนภาคใต้ จึงมีแนวคิดที่จะออกแบบรถศัลยกรรมเคลื่อนที่รูปแบบใหม่ ที่ลดปัญหาการขับเคลื่อนที่ใช้พลังงานมาก จึงเกิดเป็นรถพ่วงชานต่ำศัลยกรรมเคลื่อนที่อเนกประสงค์ที่มีศักยภาพรองรับการผ่าตัดศัลยกรรมเช่นกันกับรถขนาดใหญ่

 รถพ่วงชานต่ำศัลยกรรมเคลื่อนที่อเนกประสงค์ ใช้รถยนต์ขับเคลื่อนที่มีขนาดเล็ก คล่องแคล่ว สามารถเดินทางไปในพื้นที่ใด ๆ หากมีสาธารณภัยก็สามารถเข้าสู่พื้นที่ที่ยากลำบากได้ทั่วประเทศ อุปกรณ์ระบบน้ำ - ไฟ ระบบป้องกันการติดเชื้อที่มีอยู่ครบครัน จึงเปรียบเสมือนโรงพยาบาลสนามขนาดย่อม ที่เคลื่อนที่ออกไปหาประชาชนที่สนับสนุนการทำงานของทีมแพทย์ และพยาบาลจากหน่วยงานด้านสาธารณสุขให้สามารถผ่าตัดและช่วยชีวิตผู้ป่วยได้ ทำให้ผลงานนี้ได้รับรางวัลทางด้านสังคมมากมายจากใน และนอกประเทศ รางวัลแรกคือ รางวัลชมเชย สาขาสังคม รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ ปี 2560 และรางวัลนวัตกรรมทางการแพทย์จากต่างประเทศมากมาย รัสเซีย โปรตุเกส และโรมาเนีย

ความร่วมมือร่วมใจสู่ความสำเร็จนวัตกรรมต้นแบบ.

ไม่ว่าจะเป็นรางวัล และความชื่นชมต่อการคิดค้นรถพ่วงชานต่ำศัลยกรรมเคลื่อนที่เอนกประสงค์คันนี้ สร้างความภาคภูมิใจให้กับทุกคน ซึ่งความสำเร็จนี้เกิดจากความร่วมมือในการระดมทุนจากพระเถระชั้นผู้ใหญ่ และประชาชนในพื้นที่ที่ต้องการให้รถศัลยกรรมเคลื่อนที่สร้างขึ้นได้สำเร็จ และเป็นต้นแบบให้กับหน่วยแพทย์ในอนาคต ซึ่งหากรองบประมาณจากทางภาครัฐ อาจมีความไปได้น้อย และใช้เวลานาน เนื่องจากต้องรอการจัดสรรตามลำดับความสำคัญก่อน แต่รถศัลยกรรมเคลื่อนที่ต้นแบบคันนี้เกิดขึ้นได้ด้วยระยะเวลาไม่นาน เพราะเกิดจากความร่วมมือร่วมใจของประชาชนในจังหวัดนราธิวาส และจังหวัดใกล้เคียง โดยมีพระเทพศีลวิสุทธิ์ เจ้าคณะจังหวัดนราธิวาส และหลวงตาขาว เจ้าคณะอำเภอสุคิริน พระเถระชั้นผู้ใหญ่ที่ประชาชนในพื้นที่ทั้งพุทธ และมุสลิมให้ความเคารพ และนับถือเป็นศูนย์รวมความศรัทธาในการสนับสนุนงบประมาณครั้งนี้ จัดเป็นกิจกรรมทอดผ้าป่าระดมทุนขึ้นที่วัดโบราณสถิตย์ นอกจากนี้ยังได้รับงบประมาณจากกรมแพทย์ทหารบก และหน่วยงานเอกชนอีกด้วย
      รถพ่วงชานต่ำศัลยกรรมเคลื่อนที่เอนกประสงค์ต้นแบบคันนี้ จึงนับเป็นเครื่องหมายแห่งความรักความสามัคคีของพี่น้องจังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นแรงขับเคลื่อนให้เกิดอุปกรณ์ที่สร้างประโยชน์ให้กับทุกคนโดยไม่แบ่งแยกเชื้อชาติศาสนา ไม่ว่าจะรวยหรือจน นับตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม 2560 เป็นต้นมา ทีมแพทย์ทหารบกจังหวัดชายแดนใต้ พร้อมด้วยรถศัลยกรรมเคลื่อนที่ ได้ทำหน้าที่ดูแลประชาชนโดยการออกเดินทางให้บริการประชาชนในพื้นที่จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ปฏิบัติการสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานสาธารณสุข


บูรณาการความร่วมมือเพื่อคุณภาพชีวิตประชาชน

 อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ศูนย์การแพทย์ทหารบกจังหวัดชายแดนภาคใต้จะเป็นหน่วยงานแพทย์ในพื้นที่ แต่ต้องแบ่งการทำงานไม่ทำงานซ้ำซ้อนกับหน่วยงานหลัก โดยจะทำหน้าที่สนับสนับบุคลากร และอุปกรณ์ทางการแพทย์ให้กับทีมแพทย์จากหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่เมื่อได้รับการร้องขอ เพื่อเป็นการรักษาสิทธิประโยชน์ให้กับพี่น้องประชาชน ในระบบสาธารณสุข ซึ่งทีมแพทย์จะสามารถติดตามรักษาได้อย่างต่อเนื่อง และเกิดมิติใหม่ในการบูรณาการ สนับสนุนงานของกัน และกัน ไม่ทำหน้าที่ซ้อนทับกัน ทำให้การบริการประชาชนเกิดประสิทธิภาพสูงสุด บุคลากรทางการแพทย์ไม่ว่าจะอยู่ในเครื่องแบบใดๆ ล้วนมีจิตใจในการรักษาผู้ป่วยโดยไม่เลือกปฏิบัติ ต้องการหยิบยื่นการรักษาที่ดีให้กับผู้ที่ขาดโอกาส และมีความตั้งใจในการรักษาผู้ป่วย ศูนย์แพทย์ทหารบกจังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นหน่วยแพทย์ที่มีกำลัง และบุคลากรจำกัด ไม่ได้มีที่ตั้งในการรักษาประชาชนเหมือนโรงพยาบาลทั่วไป การทำงานส่วนใหญ่คือการลงพื้นที่ดูแลสุขภาพให้กับประชาชน ด้วยวิธีเดินเท้าเยี่ยมผู้ป่วยตามบ้าน และการจัดหน่วยแพทย์เคลื่อนที่เฉพาะกิจสำหรับสนับสนุนกิจกรรมของชุมชน แน่นอนว่าในระยะแรกนั้นย่อมมีความไม่เข้าใจ และหวาดระแวง ทำให้ไม่ได้รับความร่วมมือในการรักษา ในการทำหน้าที่แพทย์ทหาร สิ่งหนึ่งที่เป็นอุปสรรคในการเข้าถึงผู้ป่วย คือ ผู้ป่วย และญาติไม่กล้าที่จะยอมรับการรักษา เพราะมีความรู้สึกกลัวเครื่องแบบที่พวกเขาสวมใส่ เหตุการณ์เหล่านี้ไม่ได้ทำให้พวกเขาท้อถอย แต่กลับเป็นแรงผลักดันให้คิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อช่วยให้คุณภาพชีวิตประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้นดีขึ้น และทำสำเร็จได้ด้วยแรงสนับสนุนของประชาชนในพื้นที่